metriCAD Nowości
metriCAD Nowy wymiar
przedmiarowania
Wśród kosztorysantów panuje powszechna opinia, że przedmiar jest najbardziej uciążliwą a zarazem najbardziej brzemienną w skutki częścią pracy kosztorysanta. Obliczenia przedmiaru wykonywane są na podstawie dokumentacji projektowej, zwykle w postaci wydruków rysunków. Polegają one na zliczeniu kubatur, powierzchni, długości bądź liczby poszczególnych elementów (np. okien, drzwi etc.) przedmiarowanego obiektu. Mają one formę wyrażeń algebraicznych nieraz bardzo złożonych, sięgających czasem nawet kilkudziesięciu linijek tekstu zapisu. Przy sporządzaniu tych wyrażeń kosztorysant lub projektant pracuje z rysunkami i „odznacza” kolejne elementy rysunków dla kontroli, aby czegoś nie pominąć. Mimo należytej staranności, stopień złożoności tych obliczeń przy wykonywaniu przedmiaru staje się źródłem błędów – nieraz bardzo znacznych. Potwierdzają to Autorzy książki wydanej przez IPB [3], stwierdzając: „Sygnały napływające z systemu zamówień publicznych wskazują, że do częstych należą przypadki braku zgodności między przedmiarem robót, a częścią techniczną dokumentacji projektowej. Powoduje to określone negatywne skutki w procesie inwestycyjnym.” Owe negatywne skutki to znaczne przeszacowanie lub, w praktyce gorsze, niedoszacowanie kosztów będące rezultatem błędów w przedmiarach.
Ręczne sporządzanie przedmiaru może być źródłem następujących błędów:
- Błędy w podkładach graficznych (rzuty, przekroje), różnice pomiędzy deklarowanym w opisie i faktycznym wymiarem,
- Błędy w odczycie lub przepisywaniu wymiarów z rysunków, błędy w rachunkach przy obliczeniach brakujących wymiarów,
- Pominięcie lub wielokrotne uwzględnienie niektórych elementów na rysunku,
- Inne, pospolite błędy rachunkowe
Znaczną część błędów można skutecznie wyeliminować wykorzystując dokumentację elektroniczną. Środowisko graficzne, w którym powstaje dokumentacja staje się nośnikiem informacji potrzebnych do przedmiarowania i staje się naturalnym środowiskiem dla kosztorysantów, którzy nie tylko czytają dokumentację elektroniczną, ale samodzielnie wykonują często dodatkowe elementy rysunku.
Prezentowana dalej przez autora koncepcja obliczeń geometrycznych do przedmiaru, polega na wspomaganiu świadomych działań użytkownika, a nie automatycznym zliczeniu wszystkiego „jak leci”, tak jak to oferują na przykład systemy architektoniczne.
Przyjęto następujące założenia dla programu wspomagającego obliczenia geometryczno ilościowe do przedmiaru:
- Podstawą do pracy są rysunki w formacie *.DWG, który jest najpopularniejszym formatem danych dla rysunków składających się na dokumentację projektową; można także wykorzystać pliki tzw. rastrowe uzyskane np. ze zdjęć fotograficznych.
- Na oddzielnych warstwach rysunku, dokonywane są odznaczenia
elementów włączonych do przedmiaru,
- Program przedmiarujący jest tzw. nakładką na popularne systemy CADowskie; w pierwszej wersji jest to system Bricscad, funkcjonalnie zbliżony i zgodny z Autocadem (lecz kilkunastokrotnie tańszy). Pozwala to wykorzystać funkcje obsługi rysunku ułatwiające jego przygotowanie do dalszej obróbki. Chodzi tu zarówno o prawidłowe wczytanie rysunków jak i selekcję warstw, umożliwiającą automatyczne odfiltrowanie elementów rysunku zaciemniających pracę kosztorysanta czy o funkcje tzw. snapowania czyli wspomagania wyboru punktów charakterystycznych rysunku (np. naroża ścian) bez potrzeby ich dokładnego wskazania.
- Zestawienie danych do przedmiaru pamiętane są w otwartym pliku tekstowym, który może być zaimportowany do dowolnego systemu kosztorysowego; obecnie jest to system Zuzia
Proponowana technika pracy składa się z pewnych rutynowych
czynności:
- Wczytania rysunku w formacie *.DWG i ew. odrzuceniu nieprzydatnych warstw,
- Wyborze z dodatkowego menu ikon określających rodzaj
przedmiarowanego elementu,
Schemat przetwarzania danych od dokumentu do kosztorysu - „wskazanie tego obiektu przez klikanie na punkty charakterystyczne (np. dla prostokąta są to przeciwległe naroża).
- Podanie nazwy, opisu i ew. komentarza dla bieżącego obiektu; obiekty te są kontrolnie zaznaczane na rysunku (różnymi kolorami odróżnia się elementy wliczane do przedmiaru ze znakiem plus i minus). Wielkości geometryczne (pola, długości) są automatycznie obliczane i wpisywane do pliku tekstowego w postaci wyrażenia arytmetycznego i wyniku.
- Po zakończeniu pracy plik wynikowy „z wyliczeniem i zestawieniem ilości jednostek miar robót podstawowych można wczytać do systemu kosztorysowego i uzupełnić o „wskazanie podstaw do ustalania cen jednostkowych robót lub jednostkowych nakładów rzeczowych” (cytaty wg definicji przedmiaru z rozporządzenia [2]).
- Przedmiar wczytany do systemu kosztorysowego ma strukturę hierarchiczną (drzewiastą) ułatwiającą porządkowanie pracy. Dobra praktyka wykonywania przedmiaru polega na zachowaniu porządku i kolejności obliczeń według rodzaju robót z rozbiciem na poszczególne obiekty.
Kolejne paski odpowiadają funkcjom opracowanym specjalnie dla przedmiarowania typowego w danej branży; zwykle pod jedną ikoną kryją się jeszcze dalsze rozwijalne opcje. Ułatwiają one i przyspieszają precyzyjne zliczenie powierzchni pomieszczeń, ścian prostopadłych do rzutni, połaci dachowych czy objętości mas ziemnych.
|
A - Funkcje ogólne:
|
|
B - Obliczenia elementów na rzutni :
|
|
C – Obliczenia elementów poza rzutnią:
|
|
D – Funkcje przedmiarowania dla drogownictwa:
|
|
E – Przedmiarowanie dachów:
|
|
F – Przedmiarowanie schodów:
|
|
G – Przedmiarowanie robót sieciowych:
|
Przedstawiona technologia sporządzania przedmiaru opisana tu skrótowo nie eliminuje wszystkich błędów, ale skutecznie ogranicza błędy rachunkowe i inne, będące wynikiem nieuwagi i tzw. czynnika ludzkiego. Istotne jest, że w wyniku czynności opisanych wyżej powstaje zupełnie nowa jakość w postaci dokumentacji przedmiarowej. Przeprowadzone testy wydajności pozwalają stwierdzić, że praca z systemem nie tylko znacznie eliminuje błędy rachunkowe ale kilkukrotnie przyspiesza pracę. Wreszcie – użytkowanie programu w zakresie rutynowych czynności jest wprost dziecinnie łatwe i nie wymaga od użytkownika żadnych umiejętności związanych z obsługą funkcji graficznych. Można się o tym przekonać wchodząc na stronę www.datacomp.com.pl lub www.zuzia.com.pl i zainstalowaniu wersji demonstracyjnej systemu.
Cytowane pozycje źródłowe:
[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego. (Dz.U. nr 202 poz. 2072)
[2] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r.
w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym
[3] W.Goliński, A.Krupa, K.Staśkiewicz Dokumentacja i specyfikacje w zamówieniach publicznych, Izba Projektowania Budowlanego, wyd. drugie 2005r, Warszawa.
Napisz do Nas 2009
